"Беларускае роднае слова"

 Любіце і шануйце, як святыню, роднае слова, 
з якім вас літасцівы Бог на свет пусціў. 
Ф. Скарына 

   Роднае слова... Яно ўваходзіць у наша жыццё з вуснаў маці яшячэ ў маленстве. У ціхім журчанні матчыных песень-калыханак, у яе пяшчотных ласках мы пачынаем улоўліваць яго своеасаблівыя формы і гучанне. Потым у бесклапотным дзяцінстве яно ўводзіць нас у дзівосны навакольны свет. Пасля мы забіраемся ў бяздонныя глыбіні гэтага мора слоў, адкрываючы скарбніцы думак нашага народа, яго культуры. Таму, як некалі пісаў беларускі паэт Ф.Багушэвіч, "яно добра, а нават і трэба знаць суседскую мову, але найперш трэба знаць сваю". Роднае слова, мова — гэта найвялікшы культурны здабытак, скарбніца нашай гісторыі, гэта пачуцці, думкі, спадзяванні вялікіх сыноў і дачок беларускага народа.

Бярозкіна, Н.Ю. Гісторыя кнігадрукавання Беларусі (XVI — пачатак XX ст.). — Мінск : Беларуская навука, 1988. — 199 с., ил.
       
 У вучэбным дапаможніку разглядаецца гісторыя беларускага кнігадрукавання ад першадрукаў Францыска Скарыны да віленскай "друкарні пана Марціна Кухты", услаўленай Максімам Багдановічам. Аўтар абапіраецца на разнастайныя крыніцы, у тым ліку архіўныя звесткі і дакументы, даследванні гісторыкаў, кнігаведаў, мастацтвазнаўцаў. Выданне мае грунтоўны даведачны апарат (заўвагі, паказальнік імёнаў, паказальнік друкарняў і выдавецтваў, слоўнік кнігазнаўчых тэрмінаў, шырокая бібліяграфія). Кніга будзе карыснай для студэнтаў бібліятэчных, філалагічных, гістарычных факультэтаў у якасці дапаможніка і  каштоўнага даведніка.


 Гісторыя беларускай кнігі. У 2 т. Т.1. Кніжная культура Вялікага Княства Літоўскага / М.В. Нікалаеў ; навук. рэд.: В.В.Антонаў, А.І.Мальдзіс. — Мінск: Беларуская Энцыклапедыя імя П.Броўкі, 2009. — 424 с. : іл.

    Двухтомнае выданне "Гісторыя беларускай кнігі" ахоплівае перыяд ад з'яўлення першых рукапісных кніг да канца XX стагоддзя. Першы том прысвечаны кніжнай культуры Вялікага Княства Літоўскага за ўвесь перыяд існавання гэтай дзяржавы. Шматлікія ілюстрацыі паказваюць эвалюцыю мастацкай аздобы беларускай кнігі. Кніга будзе карыснай для студэнтаў і выкладчыкаў ВНУ, гісторыкаў, філолагаў, краязнаўцаў, усіх, хто цікавіцца пытаннямі гісторыі беларускай культуры.


Гісторыя беларускай кнігі. У 2 т. Т.2. Кніжнасць новай Беларусі (XIX — XXI стст.   / М.В. Нікалаеў ; навук. рэд.: В.В.Антонаў, А.І.Мальдзіс. — Мінск: Беларуская Энцыклапедыя імя П.Броўкі, 2011. — 436 с. : іл.

    Двухтомнае выданне "Гісторыя беларускай кнігі" ахоплівае перыяд ад з'яўлення першых рукапісных кніг да канца XX стагоддзя. Першы том прысвечаны кніжнай культуры Вялікага Княства Літоўскага за ўвесь перыяд існавання гэтай дзяржавы. Шматлікія ілюстрацыі паказваюць эвалюцыю мастацкай аздобы беларускай кнігі. Кніга будзе карыснай для студэнтаў і выкладчыкаў ВНУ, гісторыкаў, філолагаў, краязнаўцаў, усіх, хто цікавіцца пытаннямі гісторыі беларускай культуры.


 Францыск Скарына на мовах народаў свету / укладальнік А.Карлюкевіч ; прадм. Алеся Сушы ; пасляслоўе Алеся Карлюкевіча.— выд.другое, дапоўн.— Мінск : Звязда, 2016. — 144 с. :іл.

    У другім выданні перакладаў урыўка з прадмовы Францыска Скарыны да кнігі "Юдзіф" прадстаўлены 66 моў народаў свету, што пашырае геаграфію ўспрыняцця спадчыны Францыска Скарыны і кола тых, хто дакрануўся да творчасці асветніка. Кніга выходзіць напярэдадні святкавання юбілею беларускага кнігадрукавання ў 2017 годзе і, спадзяемся, прыцягне ўвагу да творчасці выбітнага беларуса.  Для шырокага кола чытачоў.


   
   Кніжная спадчына Беларусі : ( з фондаў Нацыянальнай бібліятэкі Беларусі) = Книжное наследие Беларуси : ( из фондов Национальной библиотеки Беларуси) =  Belarusian Book Heritage : ( in the Collections of the National Library of Belarus) : фотаальбом / складальнік А.А.Суша ; фота А.П.Дрыбаса. — Мінск : Беларуская Энцыклапедыя імя П.Броўка, 2014. — 416 с. : іл.
      Фотаальбом уключае выявы найбольш значных кніжных помнікаў Беларусі, якія сёння зберагаюцца ў фондах галоўнай бібліятэкі краіны — Нацыянальнай бібліятэкі Беларусі. У выданні прадстаўлены рукапісныя і друкаваныя помнікі, створаныя ў XV-XX cтст. на тэрыторыі Беларусі беларускімі пісьменнікамі і выдаўцамі або прысвечаныя Беларусі (беларусіка). Унікальныя беларускія рукапісы, каштоўныя старадрукі і рэдкія кнігі мінулых стагоддзяў, цудоўныя картаграфічныя і выяўленчыя выданні, кнігі з вядомых беларускіх кнігазбораў пераконваюць у самабытнасці і развітасці айчыннай культуры, яе багацці і разнастайнасці.  


 Батвіннік, М.Б. Азбука на ўсе часы / Марат Батвіннік. — Мінск : Беларуская навука, 2003. — 288 с. : іл.
      Апавядаецца пра вучэбныя кнігі для першапачатковага навучання грамаце, якія выходзілі ў Вялікім княстве Літоўскім, а потым ў Маскве. Над імі працавалі выдатныя асветнікі XVI - XVIII стст. у ВКЛ — Ф.Скарына, І.Фёдараў, Л.Зізаній, М.Сматрыцкі, С.Собаль; у Маскве — В.Бурцаў, С.Полацкі, К.Істомін, Ф.Палікарпаў. XX стагоддзе адзначана выхадам у свет лемантароў і буквароў на беларускай мове. Іх аўтары — вядомыя беларускія дзеячы К.Каганец, С.Некрашэвіч, Н.Сіўко, А.Клышка.    Кніга разлічана на самае шырокае кола чытачоў, спецыялістаў у навуковай, педагагічнай і культурнай дзейнасці.


Францыск Скарына : Жыццё і дзейнасць : Паказ.літ. / Складальнік Я.Л. Неміроўскі, Л.А. Осіпчык; Рэд. А.І. Мальдзіс. — Мінск : Навука і тэхніка, 1990. — 269 с.

   Кніга з'яўляецца анатаваным бібліяграфічным паказальнікам айчыннай і зарубежнай літаратуры, прысвечанай жыццю і дзейнасці выдатнага беларускага першадрукара Францыска Скарыны. У параўнанні  з папярэднім аналагічным выданнем (М., 1978) аб'ём бібліяграфічнай інфармацыі павялічаны амаль удвая. Пададзены крыніцы, апублікаваныя ў 1539-1989 гг. Разлічана на філолагаў, гісторыкаў, філосафаў, выкладчыкаў, студэнтаў і ўсіх, хто цікавіцца айчыннай гісторыяй, усходнеславянскім кнігадрукаваннем.


 Скарына, Ф. Творы : Прадмовы, сказанні, пасляслоўі, акафісты, пасхалія  = Скорина, Ф. Сочинения : Предисловия, сказания, послесловия, акафисты, пасхалия /  Францыск Скарына ; уступ. арт., падрыхт. тэкстаў, камент., слоўнік А.Ф. Коршунава, паказальнікі А.Ф. Коршунава, В.А. Чамярыцкага. — Мінск : Навука і тэхніка, 1990. — 207 с. : іл.

     Уяўляе сабой найбольш поўнае выданне твораў Ф.Скарыны. У яго ўключаны ўсе вядомыя прадмовы і пасляслоўі першадрукара да яго кніг, узоры кніжнай паэзіі, акафісты з акравершамі Ф. Скарыны, а таксама нядаўна знойдзены тэкст пасхаліі з календаром, змешчаны ў "Малой падарожнай кніжцы" (1520). Падаецца шырокі навукава-папулярны каментарый. Разлічана на славістаў, грамадазнаўцаў і ўсіх, хто цікавіцца творчай спадчынай Ф.Скарыны.


Скарына і яго эпоха /  В.А.Чамярыцкі, В.І. Мялешка, З.Ю.Капыскі і іншыя; Рэд. В.А.Чамярыцкі — Мінск : Навука і тэхніка, 1990. — 482 с. : іл. 
         
  Праца з'яўляецца першай спробай комплекснага вывучэння эпохі Скарыны на аснове найноўшых дасягненняў савецкага славязнаўства. На багатым фактычным матэрыяле асвятляюцца складаны працэс фарміравання беларускай народнасці, важнейшыя асаблівасці беларускай мовы, літаратуры, мастацтва, грамадаска-палітычнай і філасофскай думкі Беларусі на мяжы сярэдневякоўя і Адраджэння. Разлічана на філолагаў, гісторыкаў, грамадазнаўцаў, усіх, хто цікавіцца багатай культурнай спадчынай беларускага народа.
                             

Кніга Беларусі. 1517—1917 : Зводны каталог / Дзярж. б-ка БССР імя У.І.Леніна; cкладальнік Г.Я.Галенчанка, Т.В.Непарожная, Т.К.Радзевіч. — Мінск : Беларуская Савецкая Энцыклапедыя імя Пятруся Броўкі, 1986. — 615 с., 12 л. іл. 
 Выданне з'яўляецца пераклікам кніг, надрукаваных на тэрыторыі Беларусі або за яе межамі, якія змяшчаюць беларускія тэксты. Адначасова гэта і зводны каталог, дзе паказана наяўнасць гэтых кніг у бібліятэках СССР. У ім улічана каля 7,5 тыс. выданняў. Каталог прызначаецца навуковым работнікам, выкладчыкам ВНУ, супрацоўнікам бібліятэк, краязнаўцам і ўсім тым, хто вывучае і цікавіцца гісторыяй развіцця беларускай культуры.